Οι προτάσεις του ΤΕΕ Ανατολικής Μακεδονίας που υποβλήθηκαν στην Περιφέρεια Ανατολικής Μακεδονίας και Θράκης και τις Νομαρχίες Δράμας και Καβάλας επεξεργάσθηκαν, από τις Μόνιμες Επιτροπές Ανάπτυξης Καβάλας και Δράμας, εγκρίθηκαν από την Διοικούσα Επιτροπή του ΤΕΕ-ΑΜ και είναι οι παρακάτω:

ΠΡΩΤΟΓΕΝΗΣ ΤΟΜΕΑΣ

Σήμερα ο αγροτικός κόσμος βρίσκεται σε μία διαδικασία αλλαγών και απαιτήσεων και η οικονομική ανάπτυξη των αγροτικών περιοχών εξαρτάται ολοένα και περισσότερο από άλλους τομείς δραστηριότητας εκτός του αγροτικού, όπως είναι οι μεταφορές,το εμπόριο, οι υπηρεσίες, η βιομηχανία, ακόμη και ο τουρισμός.
Γι'αυτό και σε ότι αφορά την αγροτική ανάπτυξη το ΤΕΕ-ΑΜ με την πεποίθηση ότι ο πρωτογενής τομέας έχει μεγάλες δυνατότητες, πιστεύει ότι η συνολική πρόταση για ανάπτυξη θα πρέπει να διαμορφωθεί στο πλαίσιο μιας γενικώτερης θεώρησης με συνολική στρατηγική που θα λαμβάνει υπ'όψη της, τους άλλους τομείς δραστηριότητας, καθώς επίσης και το ανθρώπινο δυναμικό, την κοινωνική υποδομή, το περιβάλλον των οικισμών.

Ενδεικτικά θα αναφέρουμε τις προτάσεις μας για:

α) Τεχνητό εμπλουτισμό του υπόγειου υδροφόρου ορίζοντα της περιοχής Ορφανού από νερά του ποταμού Στρυμώνα (πιλοτική παρέμβαση).
β) Δημιουργία χωμάτινων φραγμάτων σε κατάλληλα επιλεγμένες θέσεις, για άρδευση γεωργικών εκτάσεων (π.χ. περιοχή Ν.Καρβάλης).
γ) Συνέχιση και ολοκλήρωση των αρδευτικών έργων στον ποταμό Νέστο (πεδιάδα Φιλίππων).

Η περιοχή του Νομού Καβάλας έχει μία παράδοση σε αυτόν τον τομέα, καθώς ο τομέας που ήταν αναπτυγμένος για πολλές δεκαετίες πριν τον πόλεμο, παρουσίασε μετά κάμψη, αφού διαφοροποιήθηκαν τα συστήματα παραγωγής, η ζήτηση, οι αγορές, οι πρώτες ύλες και η ενέργεια.
Εδειξε δείγματα ανάκαμψης στην δεκαετία του '70 και '80 με στροφή προς την παραγωγή άλλων προϊόντων, όπως το μάρμαρο, το ένδυμα, τα τρόφιμα, το ξύλο, τα χημικά προϊόντα.
'Ομως κατά την τελευταία δεκαετία και με το δεδομένο της ανάγκης ενίσχυσης της Θράκης, δημιουργήθηκε ένα αρνητικό κλίμα, που επηρέασε αρνητικά την εξέλιξη του κλάδου.
Η μεγάλη διαφοροποίηση των κινήτρων υπέρ της Θράκης είχε σαν αποτέλεσμα εδώ και μερικά χρόνια τον περιορισμό των επενδύσεων και την αύξηση της ανεργίας.
Η κατάσταση αυτή δεν προβλέπεται να μεταβληθεί ριζικά κατά τα επόμενα χρόνια και για τον λόγο αυτό, εμείς θα πρέπει να βελτιώσουμε τους άλλους παράγοντες που συμβάλλουν θετικά και λειτουργούν υποστηρικτικά για την απόφαση επιλογής θέσης εγκατάστασης μεταποιητικών μονάδων.
Τους παράγοντες αυτούς πρέπει να τους αναπτύξουμε έτσι ώστε να δημιουργούν συγκριτικό πλεονέκτημα για την περιοχή και ρυθμιστικό στοιχείο προσέλκυσης επενδυτικών σχεδίων.
Οι παράγοντες αυτοί είναι, υποδομές μεταφορών, τηλεπικοινωνιών και ενέργειας, υποδομή της ΒΙ.ΠΕ.Καβάλας, εξειδίκευση του εργατικού δυναμικού,το πολιτιστικό και κοινωνικό περιβάλλον, η παροχή υπηρεσιών υψηλής στάθμης στήριξης των επιχειρήσεων.

Στα πλαίσια αυτά πρέπει:

- Να ολοκληρωθεί η κατασκευή και η βελτίωση του οδικού δικτύου (Εγνατία οδός,λοιπές εθνικοί οδοί).
- Ολοκλήρωση του κάθετου άξονα (Καβάλα - Δράμα - Εξοχή στον Ελληνικό χώρο) και σύνδεσή του με την Εγνατία οδό σε δύο σημεία:
      α) Δράμα - Κουδούνια - Στρυμώνας
      β) Δράμα - Καβάλα με κλειστό αυτοκινητόδρομο και με παράκαμψη του Δοξάτου και Αγ. Αθανασίου.
- Προώθηση της μελέτης για την μεσογειακή χάραξη της Εγνατίας στο τμήμα ποταμός Στρυμώνας - Ν.Πέραμος δια της Πιερίας κοιλάδας, έργο για το Γ' Κ.Π.Σ.
- Περιμετρική Καβάλας: Συνέχιση και ολοκλήρωσή της από τον Πρ.Ηλία μέχρι τα νεκροταφεία (έξοδος από την πόλη της Καβάλας).

Το Λιμάνι της Καβάλας είναι ένας από τους τρεις κόμβους θαλασσίων μεταφορών (Θεσσαλονίκη, Καβάλα, Αλεξανδρούπολη).
Η ανάπτυξη της μεταφορικής δραστηριότητας και των χερσαίων υποδομών (Εγνατία, κάθετοι άξονες, βελτίωση σιδηροδρόμου) στην Ανατολική Μακεδονία και Θράκη δεν νοείται χωρίς την ύπαρξη σύγχρονου λιμένα στην Καβάλα.
Οι προοπτικές επίσης της προς Βορράν επέκτασης της εξυπηρετούμενης ενδοχώρας των λιμανιών και η προοπτική ανάπτυξης συνδυασμένων μεταφορών επιτάσουν την ολοκλήρωση των λιμανιών παράλληλα με την αντίστοιχη των χερσαίων 3 μεταφορικών αξόνων.
Είναι χαρακτηριστικό ότι από τους 5 κάθετους άξονες που συνδέουν ή θα συνδέσουν την χώρα μας με την Βουλγαρία (και μέσω αυτής με βορειότερες χώρες), οι τρεις συγκλίνουν προς το λιμάνι της Καβάλας. 'Ετσι αποτελεί επιτακτική ανάγκη η με ταχείς ρυθμούς ολοκλήρωση του νέου μείζονος λιμένα Καβάλας.
Πρέπει να αναφερθεί ότι υπάρχει πλήρης ετοιμότητα εγκεκριμένων μελετών (Γενικές μελέτες σκοπιμότητας, Μελέτη Προγραμματικού Σχεδίου, τεχνικές μελέτες κατασκευής για μεγάλο μέρος των έργων, μελέτη εγκαταστάσεων υποδομής καταλοίπων, οικονομοτεχνική μελέτη για το σύνολο των έργων, περιβαλλοντική μελέτη για το σύνολο των έργων).
Παράλληλα με την κατασκευή του μείζονος λιμένος θα γίνει σταδιακή ένταξη του υπάρχοντος λιμανιού μέσα στον ιστό της πόλης και η αποσυμφόρησή του από την δραστηριότητα διακίνησης φορτίων. Για το σκοπό αυτό απαιτείται η εκπόνηση μελέτης ανάπλασης ευρύτερου χώρου του Λιμένος Καβάλας με την προοπτική της μετατροπής του σε επιβατικό τουριστικό.
Να εκπονηθεί μελέτη αφομοιωτικής ικανότητας του κόλπου της Καβάλας.
Να χρηματοδοτηθεί και να δημοπρατηθεί άμεσα η υπάρχουσα Μελέτη Συστήματος Πετρελαιοειδών καταλοίπων.
Στην ευρύτερη περιοχή του Ν.Καβάλας οι απαιτήσεις ασφαλούς ελλιμενισμού των σκαφών αναψυχής και αλιείας επιβάλλουν τη βελτίωση των υπαρχόντων μικρών λιμένων, με κυρίαρχο θέμα την ολοκλήρωση του λιμένος της Ν.Περάμου (Ελευθερών) και των λιμενίσκων της Θάσου, της οποίας η λιμενική υποδομή δεν είναι ικανοποιητική.

Να εκπονηθεί μελέτη οργάνωσης του Νοσοκομείου Καβάλας για την καλύτερη και αποδοτικότερη χρήση των υποδομών και του ανθρώπινου δυναμικού.

Ολοκλήρωση του νέου κτιρίου του αεροδρομίου και ολοκλήρωση των λοιπών εγκαταστάσεων.

Πρέπει να διαθέτει υποδομή (αποχέτευση - βιολογικό καθαρισμό κ.λπ) που θα εξυπηρετεί πλήρως τις ανάγκες των βιομηχανικών μονάδων.
Πρόταση για την δημιουργία ΒΙ.ΠΕ. στην παραμεθόρια περιοχή (20 χιλ. από σύνορα) της Δράμας με όλες τις αναγκαίες υποδομές (Φ.Α., σιδηρόδρομος, αποχέτευση, βιολογικός καθαρισμός).

Βελτίωση του επιπέδου εξυπηρέτησης των τηλεπικοινωνιών με εκσυγχρονισμό του δικτύου (γραμμές οπτικών ινών, I.S.D.N.)
Ολοκλήρωση των υδροηλεκτρικών έργων του ποταμού Νέστου για την σταθεροποίηση του ενεργειακού συστήματος).
Ολοκλήρωση του εργοστασίου παραγωγής ηλεκτρικής ενέργειας με καύση Φ.Α. στην Κομοτηνή.
Αξιοποίηση των γεωθερμικών πεδίων της περιοχής (Ερατεινό).
Η απομάκρυνση του ΙΓΜΕ αποτελεί αρνητικό στοιχείο για την περιοχή.

Δημιουργία χώρων υγιεινονομικής ταφής απορριμάτων (ΧΥΤΑ) στον Ν.Καβάλας και στο νησί της Θάσου (ο χώρος εγκατάστασης και ο αριθμός των Χ.Υ.Τ.Α. θα προκύψει μετά από μελέτη).
Δημιουργία βιολογικών καθαρισμών στους παραλιακούς οικισμούς του Ν.Καβάλας με έντονα προβλήματα όπως Χρυσούπολη, Ν.Καρβάλη, Ηρακλείτσα, Ν.Πέραμος, Θάσος.
Συνολική μελέτη και καταγραφή του υδάτινου δυναμικού για ορθολογικότερη χρήση
Ευαισθητοποίηση του αγροτικού πληθυσμού σε θέματα περιβαλλοντικής προστασίας.

Για τον τριτογενή τομέα, το ΤΕΕ πιστεύει ότι εξελισσόμενος μπορεί να αποτελέσει τον βασικό άξονα ανάπτυξης της περιοχής. Στην προοπτική αυτή συνηγορούν η ιστορική διαδρομή της, η θέση της, η διαφοροποίηση των συνθηκών λειτουργίας του εμπορίου και του τουρισμού.
Υπάρχει σταθερή φιλελευθεροποίηση των οικονομιών, ανάπτυξη της διασυνοριακής συνεργασίας, διαρκώς στενότερη συνεργασία μεταξύ των κρατών, διαδικασίες που πρέπει να αξιοποιηθούν.
Το ένα σκέλος ανάπτυξης του τριτογενή τομέα αποτελεί ο τουρισμός.
Η περιοχή συνιστά τη φυσική διέξοδο προς τη Μεσόγειο, όλων των χωρών της Ανατολικής Ευρώπης και μπορεί με κατάλληλες παρεμβάσεις και πολιτική, να προσελκύσει το τουριστικό ρεύμα από τις χώρες αυτές και την πρώην Σοβιετική 'Ενωση και να αναπτύξει όχι μόνο τον παραδοσιακό παραθεριστικό τουρισμό, αλλά και άλλες μορφές τουρισμού, όπως είναι ο ιστορικός, ο θρησκευτικός, ο ιαματικός, ο οικολογικός.
Οι παρεμβάσεις πρέπει να γίνουν προς την κατεύθυνση της βελτίωσης των δικτύων μεταφορών και τηλεπικοινωνιών, την αξιοποίηση τουριστικών πόρων, το περιβάλλον, την υποδομή των περιοχών προορισμού των επισκεπτών και με παράλληλη πολιτική ενημέρωση και διαφήμιση.
'Ομως σήμερα και με γνώμονα την εξέλιξη, που σημειώνεται σε Ευρωπαϊκό επίπεδο, στον Τομέα των μεταφορών μπορούμε να αναπτύξουμε την περιοχή σε εμπορευματικό κέντρο, προοπτική που αποτελεί και την βασική πρότασή μας.
Στο νέο λιμάνι συντρέχουν τόσο ο οριζόντιος οδικός άξονας της Βόρειας Ελλάδας (Εγνατία) με τις κάθετες διακλαδώσεις προς τις γειτονικές χώρες, όσο και το σιδηροδρομικό δίκτυο μετά την επέκτασή του, ενώ την εικόνα συμπληρώνει η ύπαρξη του σύγχρονου αερολιμένα.
'Ετσι ο χώρος αυτός ικανοποιεί τις προϋποθέσεις για να εξελιχθεί σε κέντρο συνδυασμένων μεταφορών προς την Μέση Ανατολή, τις χώρες τις Βόρειας Αφρικής, αλλά και την Τουρκία, χώρες της Μαύρης Θάλασσας, αγορές που συγκεντρώνουν και το ενδιαφέρον της Ε.Ε.
Η εξέλιξη του χώρου σε εμπορευματικό κέντρο μεταφορών και με καθεστώς transit δίνει την δυνατότητα ανάπτυξης ενός κέντρου, όπου εμπορεύματα είναι δυνατό να διαμετακομίζονται, αποθηκεύονται, μεταφέρονται μετά από μερική μεταποίησή τους, που μπορεί να γίνει από ιδιωτικές επιχειρήσεις.

Οι προτάσεις του ΤΕΕ-ΑΜ είναι ομαδοποιημένες σε επτά αναπτυξιακές ενότητες, σηματοδοτώντας αντίστοιχες κατευθύνσεις - άξονες ενεργειών.
Στο στάδιο αυτό του προβληματισμού δεν υπάρχει ιεράρχηση των έργων - τοποθέτηση προτεραιοτήτων, εργασίες που δεοντολογικά πρέπει να ακολουθήσουν, δεδομένης της στενότητας των πόρων.
Ακόμη οι προτάσεις δεν έχουν επαρκή τεκμηρίωση ως προς τους φορείς υλοποίησης των έργων ή τους φορείς λειτουργίας, οργανωτικές απαιτήσεις, τεχνικοοικονομική εξέταση της σκοπιμότητας, εργασίες που διαδικαστικά θα ακολουθήσουν.
Συνοπτικά οι προτάσεις του ΤΕΕ-ΑΜ είναι:

Το τελωνείο της Εξοχής με τον κάθετο οδικό άξονα της Εγνατίας που οδηγεί σε αυτό, την παράκαμψη της Δράμας, την απαιτούμενη τηλεπικοινωνιακή σύνδεση και την διαμόρφωση μιας ελεύθερης ζώνης μεταποίησης και εμπορίου αποτελούν μια πρώτη οργανική ενότητα.
Συνολικά οι κινήσεις αυτές αξιοποιούν το συγκριτικό πλεονέκτημα της γεωγραφικής θέσης του Νομού και αποτελούν σε συνδυασμό με τον νέο νόμο για τα κίνητρα ένα πόλο έλξης νέων επενδύσεων στην περιοχή.
Παράλληλα η δημιουργία της ελεύθερης ζώνης μεταποίησης και εμπορίου αποτελεί αμυντική κίνηση στην φυγή επιχειρήσεων του κλάδου του ενδύματος στην Βουλγαρία.
Μια παρόμοια κίνηση στο Ορμένιο, σε πιο προχωρημένο στάδιο, θα πρέπει να επισύρει την προσοχή των φορέων του Νομού στην πιθανότητα γενίκευσης τέτοιων προτάσεων και συνεπαγόμενης σχετικής απαξίωσης.
Η συμβατότητα και συνέργια της κίνησης αυτής με την δρομολογημένη διασυνοριακή συνεργασία ΝΕΣΤΟΣ - ΜΕSTA είναι δεδομένη.
Προοπτικές διακίνησης εργαζομένων - αγαθών, δημιουργίας μεικτών επιχειρήσεων και επεξεργασίας προϊόντων ανοίγονται, υπό την προϋπόθεση ότι τα κίνητρα και οι υποδομές που θα δημιουργηθούν θα είναι άξια λόγου.

Η ολοκλήρωση των χιονοδρομικών εγκαταστάσεων και έργων υποδομής στο Φαλακρό, τα έργα του περιβάλλοντος χώρου στο Μαρά, η ανάδειξη των αρχαιολογικών ευρημάτων στην περιοχή, η τουριστική αξιοποίηση της τεχνητής λίμνης του Νέστου, η δημιουργία συνεδριακού κέντρου στη Δράμα, σε συνδυασμό με τις υπό εξέλιξη εργασίες στα Θερμιά και τις υπάρχουσες εγκαταστάσεις στο δάσος της Ελατιάς , αποτελούν μια δεύτερη οργανική ενότητα ικανή να στηρίξει χειμερινό και εναλλακτικό τουρισμό στη περιοχή.
Ιδιαίτερα το χιονοδρομικό κέντρο του Φαλακρού σε μία ανεπτυγμένη μορφή (με την ολοκλήρωση των χιονοδρομικών εγκαταστάσεων, συμπεριλαμβανομένου του μεγάλου αναβατήρα για την Χιονότρυπα, και την δημιουργία εγκαταστάσεων φιλοξενίας) είναι από μόνο του σε θέση να δημιουργήσει αξιόλογη τουριστική κίνηση στην περιοχή κατά την νεκρή περίοδο του χειμώνα.
Η βελτίωση του οδικού δικτύου, η υδροδότηση, η ηλεκτροδότηση, η απρόσκοπτη τηλεπικοινωνιακή σύνδεση και η προβολή του κέντρου και μέσα από το διαδίκτυο είναι προϋποθέσεις ανάπτυξης μικρότερου κόστους αλλά ουσιώδους αξίας.
Οι υπάρχουσες εγκαταστάσεις στην Ελατιά (Δασικό Χωριό) σε συνδυασμό με κέντρα περιβαλλοντικής ενημέρωσης σε Παρανέστι - Ποταμούς - Ελατιά και το υπό εξέλιξη Αγροτοτουριστικό Πρόγραμμα Leader (που πιστεύεται ότι θα επαναληφθεί ) δημιουργούν σε συνδυασμό με την λίμνη του Νέστου ένα οργανικό σύνολο ικανό να προσελκύσει μέρος του υπό ανάπτυξη τομέα του εναλλακτικού τουρισμού. Προϋποθέσεις για την ενεργοποίηση του τομέα αυτού είναι η βελτίωση της πρόσβασης στις περιοχές αυτές (οδικό δίκτυο, μονοπάτια, σημάνσεις), η προβολή (και μέσα από το διαδίκτυο), η δημιουργία της αντίστοιχης στάσης "κουλτούρας" στην περιοχή και η εκπαίδευση στελεχών που θα πλαισιώσουν αυτόν τον τομέα.

- Συνέχιση του έργου της άρδευσης του κάμπου από τον Νέστο με την κατασκευή της σήραγγας μεταφοράς νερού και την σύνδεση με τα υφιστάμενα δίκτυα για αξιοποίηση.
- Ολοκλήρωση με αναπροσαρμοσμένη δυναμικότητα του σφαγείου της ΕΑΣ και δημιουργία κρεαταγοράς. 'Εργα που θα συμβάλλουν στην αξιοποίηση της κτηνοτροφικής παραγωγής στην περιοχή και στην ανάπτυξη - ενδυνάμωση μονάδων κρεατοσυσκευασμάτων - αλλαντικών.Οι πολύ μεγάλες δυνατότητες του νομού στον τομέα της κτηνοτροφίας αφενός και το αρνητικό ισοζύγιο της χώρας στον τομέα αφετέρου επιτάσσουν την άμεση ενίσχυση των υποδομών που θα διευκολύνουν την παραγωγή κρέατος
- Δημιουργία πολυδυνάμου κέντρου υποστήριξης των διαρθρωτικών αλλαγών σε γεωργία - κτηνοτροφία (προβλέπονται στις προτάσεις της περιφέρειας).
- Βελτίωση της ανταγωνιστικότητας του δασικού τομέα με την αναβάθμιση του οδικού δικτύου (Δράμα - Σιδηρόνερο & Παρανέστι - Θερμιά, ώστε να μειωθεί το κόστος μεταφοράς) και τον εκσυγχρονισμό των μεθόδων - εξοπλισμού υλοτόμησης για επίτευξη καλύτερων τιμών στον δευτερογενή τομέα επεξεργασίας του ξύλου. Παράλληλα η κατακράτηση μέρους των εσόδων του τομέα για δημιουργία προγραμμάτων ανάπτυξης (εκπαίδευσης, βελτιωμένων δομών οργάνωσης των συνεταιρισμών, δικτύωσης κ.λ.π.) τοπικά, είναι μια αναγκαιότητα που πρέπει να εξετασθεί και να τεκμηριωθεί ώστε να διεκδικηθούν οι απαιτούμενες θεσμικές αλλαγές.
- Δεν πρέπει να διαφεύγει της προσοχής ότι από τις τρεις ομάδες προϊόντων (πετρέλαιο-χαρτί-κτηνοτροφικά & ζωοτροφές) που συμβάλλουν αρνητικά στο εμπορικό ισοζύγιο της χώρας , η περιοχή μας μπορεί να συνεισφέρει θετικά στις δύο ομάδες με κατάλληλες επενδύσεις και διαρθρωτικές αλλαγές.
- Ενίσχυση του κλάδου του μαρμάρου (εξόρυξη - λατομεία) με την υποστήριξη των επιχειρήσεων στο κομμάτι της έρευνας - ανάπτυξης νέων λατομείων με την μεταφορά (ή δημιουργία δυναμικού παραρτήματος) του ΙΓΜΕ στη Δράμα, την χρηματοδότηση της αξιοποίησης νέων (αλλά δαπανηρών) τρόπων έρευνας του υπεδάφους (χρήση δορυφορικών εικόνων) και την εκτεταμένη διάχυση των σχετικών πληροφοριών στις επιχειρήσεις του κλάδου.

- Ενίσχυση του κλάδου του μαρμάρου (επεξεργασία - παραγωγή) με την υποστήριξη των επιχειρήσεων στην μεταφορά τεχνογνωσίας για νέα προϊόντα, οργάνωση της παραγωγής, νέους τρόπους επεξεργασίας των προϊόντων με την δημιουργία πολυδυνάμου κέντρου υποστήριξης επιχειρήσεων.
Φροντίδα στην στελέχωση αυτού του κέντρου θα πρέπει να δοθεί και στην πρόσληψη εξαγωγικών συμβούλων για την υποστήριξη ιδιαίτερα των μικρών και μεσαίων επιχειρήσεων του κλάδου.
Κατάλληλη δικτύωση του κέντρου με επιμελητήρια, εμπορικούς ακολούθους, εξαγωγικούς οργανισμούς, βάσεις δεδομένων κ.λ.π. θα επιτρέψει την καλύτερη αξιοποίηση των εξαγωγικών δυνατοτήτων του κλάδου.
Η δραστηριότητα του πολυδυνάμου κέντρου αυτού πρέπει να επεκταθεί και στον κλάδο του ενδύματος.

Βελτίωση της πολιτισμικής ταυτότητας της περιοχής με ανάδειξη των ιδιαίτερων πολιτιστικών χαρακτηριστικών (χορός , τραγούδι, λαϊκά δρώμενα) των πληθυσμιακών ομάδων που απαρτίζουν την ανθρωπογεωγραφία του χώρου με καταγραφή και διάδοση.
Η όλη προσπάθεια να συντείνει στην ολοκλήρωση μιας ήδη προχωρημένης προσπάθειας της ιδιωτικής πρωτοβουλίας (Λύκειο Ελληνίδων, Θρακική Εστία, Ποντιακοί Σύλλογοι) ώστε να δημιουργηθεί η "κρίσιμη μάζα" από υποδομές και εξοπλισμό για την διενέργεια Ετήσιου συνεδρίου - Φεστιβάλ, Ινστιτούτου καταγραφών και διδασκαλίας.
Ενίσχυση του Θεσμού του Φεστιβάλ ταινιών μικρού μήκους με δημιουργία υποδομής, χώρων και τεχνικού εξοπλισμού. Στην κατεύθυνση της ενίσχυσης του τεχνικού εξοπλισμού (επεξεργασία εικόνας, λήψης, μοντάζ κ.λ.π.) αξίζει να αναφερθεί η σημασία του για την προσέλκυση των νεαρών κινηματογραφιστών καθ' όλη την διάρκεια του χρόνου.
Ενίσχυση της αθλητικής υποδομής με δημιουργία πενηντάμετρης πισίνας ώστε και οι κολυμβητικοί στόχοι (μεγαλύτερες αθλητικές διοργανώσεις, καλύτερη αγωνιστική προετοιμασία) και η προσφορά χρόνου αναψυχής - εκπαίδευσης σε ενήλικες να είναι πραγματοποιήσιμη.

Η σύγχρονη τεχνολογία προσφέρει πλέον ουσιαστική βοήθεια στην άρση της απομόνωσης μέσω της τηλεματικής - σύγχρονων επικοινωνιών.
Το έργο του εκσυγχρονισμού του δικτύου του Νομού από τον ΟΤΕ πρέπει να ενισχυθεί με την εξασφάλιση πιστώσεων για την τηλεπικοινωνιακή σύνδεση Δράμας - Εξοχής ικανής να υποδεχθεί την διεθνή κίνηση, την εγκατάσταση δακτυλίου SDH του Β-ΒΔ τμήματος του νομού, την σύνδεση Φαλακρού και Θερμιών.
Οι σύγχρονες τηλεπικοινωνιακές υποδομές πρέπει να συμπληρωθούν με βελτίωση των οδικών συνδέσεων, με εκσυγχρονισμό της δημόσιας διοίκησης (και εδώ αναφερόμαστε μόνο στο θέμα της διακίνησης των πληροφοριών), με αναβάθμιση της σιδηροδρομικής σύνδεσης και με σύνδεση με το δίκτυο του Φυσικού Αερίου.
'Οσον αφορά τις οδικές συνδέσεις πέραν του κάθετου άξονα στην Εγνατία (και την παράκαμψη της Δράμας), αναφέρεται:
- η βελτίωση της οδού "Δράμας - Θεσ/νίκης" έως όρια Νομού Σερρών (και επιτέλους πρέπει να ολοκληρωθεί και από τα όρια του νομού Σερρών έως την Εθνική Οδό).
- η κατασκευή του δρόμου "Ποταμοί - Σιδηρόνερο - Παρανέστι" και "Παρανέστι - Θερμιά", "Παρανέστι - 'Ορια Νομού Ξάνθης"
- βελτίωση της οδού "Δράμας - Σιδηρονέρου"

'Οσον αφορά τον εκσυγχρονισμό της Δημόσιας Διοίκησης από πλευράς επικοινωνών - διακίνησης πληροφοριών:
Είναι ανυπολόγιστες οι οικονομικές επιβαρύνσεις και απώλειες από τον απαρχαιομένο τρόπο επικοινωνίας της δημόσιας διοίκησης και με την περιφέρεια και με τα Υπουργεία.
Οι καθυστερήσεις στην ενημέρωση και στην αναζήτηση πληροφοριών για προγράμματα ή οικονομικές συναλλαγές έχουν συνέπειες σε ζημίες και οπισθοδρόμηση στην ανάπτυξη.
Η διαφαινόμενη τάση στις κεντρικές υπηρεσίες για ηλεκτρονική επικοινωνία θα πρέπει να μας υποβάλλει στην κατεύθυνση της ηλεκτρονικής σύνδεσης της Νομαρχίας - Επαρχείου με την περιφέρεια (γραμμή ISDN) και τους Νέους Δήμους ώστε βήμα - βήμα η διακίνηση έστω και μέρους των απαιτουμένων πληροφοριών (π.χ. προγράμματα Εθνικά - Κοινοτικά) να διακινούνται αποδοτικότερα και ένα πρώτο στοιχειώδες επίπεδο επικοινωνίας (e - mail) να είναι δυνατό.

Η σύνδεση του Φυσικού Αερίου με την Βιομηχανική Περιοχή είναι έργο αναβάθμιση της ελκυστικότητας της για την προσέλκυση νέων επενδυτών.

Τέλος η αναβάθμιση της σιδηροδρομικής σύνδεσης με δημιουργία εγκαταστάσεων αποθηκών - σύγχρονης φορτοεκφόρτωσης θα προσέφερε στην γενικότερη ανάπτυξη, είναι έγκαιρη (πριν η νέα χάραξη γίνει πραγματικότητα) και σε συνδυασμό με μελλοντική κατασκευή - σύνδεση της νέας χάραξης με το τελωνείο - Βουλγαρία είναι ότι καλύτερο φαίνεται ότι μπορεί να πάρει η Δράμα από την ανάπτυξη των σιδηροδρομικών μεταφορών.

Η αναβάθμιση του παραρτήματος του ΤΕΙ της Δασοπονίας σε αυτοδύναμο Τεχνολογικό Ινστιτούτο με παράλληλη ανάπτυξη του είναι η άμεση ορατή προοπτική δράσης.Στην περιφέρεια υπάρχουν τρεις από τις μεγαλύτερες Χαρτοποιίες της χώρας δίνοντας έτσι την δυνατότητα για εύλογη διεκδίκηση δημιουργίας ενός τεχνολογικού ιδρύματος για το χαρτί.
Επιπρόσθετα η συγκέντρωση στην ευρύτερη περιοχή μαρμαροβιομηχανιών (τρεις από τις πέντε πρώτες στην χώρα είναι στον νομό) και οι αυξημένες ανάγκες του κλάδου για στελέχωση - έρευνα νέων προϊόντων - αντιμετώπισης με επιτυχία των προκλήσεων της παγκοσμιοποίησης των αγορών , του αγώνα για ποιότητα και της ταυτόχρονης ανάγκης για περιβαλλοντική ευθύνη.
Εξέταση και άλλων πιθανών σχολών (ιδιαίτερα σε τρόφιμα-γαλακτομικά , κτηνοτροφία , γεωργία) είναι δυνατό να γίνει , μέσα από το πρίσμα των εξής κριτηρίων :
- του συγκριτικού πλεονεκτήματος που παρουσιάζει η περιοχή μας για την χωροθέτηση του εκπαιδευτικού ιδρύματος
- την αναπτυξιακή ανάγκη της περιοχής για την απορρόφηση των πολλαπλών (και πολλαπλασιαστικών) θετικών αποτελεσμάτων από την σύνδεση ενός εκπαιδευτικού ιδρύματος με την παραγωγή.
Στο πλαίσιο αυτό η θεσμική αλλαγή του καταστατικού του Δημοκρίτειου Πανεπιστημίου ώστε στην περιοχή ευθύνης του να συμπεριλαμβάνονται η Δράμα και η Καβάλα είναι αίτημα δίκαιο και επιτεύξιμο.
'Ετσι ανοίγεται ο δρόμος για μελλοντική χωροθέτηση ερευνητικών και εκπαιδευτικών δραστηριοτήτων του Δημοκρίτειου στη Δράμα.
Αναφορικά με το περιβάλλον δύο στόχοι αναπτυξιακοί προτείνονται:
- η δημιουργία σταθμού επιτήρησης της ρύπανσης (διασυνοριακή ρύπανση) στους Ποταμούς (με δυνατότητα επιτήρησης και ραδιενεργού ρύπανσης)
- η αναβαθμισμένη καταγραφή των περιβαλλοντικών παραμέτρων (αιολικό δυναμικό, βροχόπτωση, θερμοκρασία, ηλιοφάνεια) από ολοκληρωμένο δίκτυο καταγραφής.

Η έλλειψη δομών που να υποστηρίζουν την τοπική κοινωνία (δημόσιος τομέας - ιδιωτικός τομέας) στην αξιοποίηση εθνικών και κοινοτικών προγραμμάτων, στην διεκδίκηση πόρων και στον συντονισμό των προσπαθειών είναι εμφανής και ιστορικά έχει στοιχίσει στον Νομό.
Είναι γνωστό ότι οι ενισχύσεις από την Ε.Ε. - Κεντρική Κυβέρνηση - Περιφέρεια όλο και περισσότερο στηρίζονται σε τεκμηριωμένες αναλύσεις και δομημένες προτάσεις.
Η έλλειψη τέτοιων δομών (σε δημόσιο - ιδιωτικό τομέα) στην περιοχή οδηγεί σε διεύρυνση του χάσματος από πιο προηγμένες περιοχές της χώρας - της κοινότητας.
Η διαδικασία κατάρτισης των προτάσεων για το Γ' πακέτο Σαντερ θα πρέπει να είναι παράλληλα και διαδικασία διαμόρφωσης μιας δομής ικανής να υποστηρίξει την Τοπική Αυτοδιοίκηση Α' και Β' βαθμού ,τους φορείς και τον Ιδιωτικό τομέα με πληροφορίες και προτάσεις στρατηγικής για την αντιμετώπιση των προκλήσεων της νέας χιλιετηρίδας.