Ομάδα εργασίας για την διερεύνηση των προβλημάτων και επιπτώσεων από την εγκατάσταση ραντάρ PSR/MSSR στη θέση Υψάριο της νήσου Θάσου.

Η Διοικούσα Επιτροπή στη συνεδρίασή της της 4.12.2000 συγκρότησε Ομάδα Εργασίας από τους παρακάτω ειδικούς επιστήμονες:
1. Μαραβέλια Παναγιώτη, ηλεκτρολόγο μηχανικό,
2. Χρυσομάλλη Μιχαήλ, ηλεκτρολόγο μηχανικό, και
3. Κυριακού Γεώργιο, ηλεκτρολόγο μηχανικό
και τους ανέθεσε το έργο της διερεύνησης των προβλημάτων και επιπτώσεων από την εγκατάσταση ραντάρ PSR/MSSR στη θέση Υψάριο της νήσου Θάσου.

Παρουσίαση του έργου της Ομάδας Εργασίας του ΤΕΕ-ΑΜ για την εγκατάσταση του ραντάρ στη Θάσο.
ΣΕ *ΣΥΝΑΔΕΛΦΟΥΣ ΤΟΥ ΝΗΣΙΟΥ*

Στην αίθουσα του TEE-AM στην Καβάλα το Σάββατο 9 Ιουνίου, η ομάδα εργασίας στην οποία το ΤΕΕ-ΑΜ ανέθεσε να μελετήσει τις επιπτώσεις από την εγκατάσταση του ραντάρ στο Υψάριο της Θάσου, παρουσίασε το έργο της στους συναδέλφους του νησιού, ώστε να έχουν άμεση και πλήρη ενημέρωση για το σοβαρό αυτό θέμα. Η ενημέρωση έγινε από τον Αντιπρόεδρο του ΤΕΕ-ΑΜ κ. Παναγιώτη Μαραβέλια, τον Αναπληρωτή καθηγητή του ΔΠΘ κ. Γεώργιο Κυριακού

και τον Επίκουρο καθηγητή του ΔΠΘ κ. Μιχάλη Χρυσομάλλη.

Η Ομάδα Εργασίας κατέληξε στα εξής συμπεράσματα:
Μελετήθηκαν τα χαρακτηριστικά των δύο ραντάρ που πρόκειται να εγκατασταθούν στην κορυφή Υψάριο της Νήσου Θάσου. Η όλη μελέτη αποσκοπούσε στον προσδιορισμό των δυσμενέστερων περιπτώσεων, δηλαδή των καταστάσεων που θα έδιναν τη μεγαλύτερη δυνατή ηλεκτρομαγνητική επιβάρυνση, ως εξής :
Α. Παρ' όλο που η κεραία περιστρέφεται, οπότε ακτινοβολεί ανθρώπους ή αντικείμενα για ένα μικρό κλάσμα του χρόνου περιστροφής, μελετήθηκε και η δυσμενέστερη δυνατή περίπτωση που θα εμφανιζόταν σε περίπτωση βλάβης που θα ακινητοποιούσε την κεραία.
Β. Οι περιοχές που βρίσκονται έξω από την κύρια δέσμη (όπως το έδαφος γύρω από το ραντάρ) ακτινοβολούνται από τους δευτερεύοντες λοβούς. Για λόγους ευκολίας και επειδή ενδιαφέρει η δυσμενέστερη περίπτωση θεωρούμε ότι όλη αυτή η περιοχή ακτινοβολείται με κέρδος ίσο μ' αυτό του ισχυρότερου δευτερεύοντος λοβού (παρ΄ όλο που οι υπόλοιποι λοβοί είναι πολύ χαμηλότεροι).
Γ. Σ΄ όλη την περιοχή του κοντινού πεδίου, όπου η πυκνότητα ισχύος ταλαντώνεται γύρω από μια μέση τιμή, λαμβάνεται πυκνότητα ισχύος ίση με τη μέση αυτή τιμή περίπου. Η τιμή αυτή προσδιορίζεται στην απόσταση έναρξης του ενδιάμεσου πεδίου.
Δ. Στις περιπτώσεις που έχουμε ακτινοβόληση του εδάφους, όπως για παράδειγμα ανθρώπους που παρευρίσκονται στο χώρο γύρω από το ραντάρ, η υπολογιζόμενη πυκνότητα ισχύος αυξάνεται κατά 6dB (τετραπλασιάζεται) λόγω των ανακλάσεων από το έδαφος, σύμφωνα και με το Βρετανικό πρότυπο BS 5378 Pt.3/89. Η ανωτέρω θεώρηση οδηγεί σε υπερεκτίμηση της πυκνότητας ισχύος, πάντα με τη λογική του να λαμβάνεται υπόψη η δυσμενέστερη περίπτωση.
Δηλαδή, οι μετρήσεις που θα πραγματοποιηθούν μετά την εγκατάσταση θα δώσουν πολύ χαμηλότερες τιμές πυκνότητας ισχύος.Τα συμπεράσματα από τους υπολογισμούς δείχνουν τα εξής :
1. Η δυσμενέστερη έκθεση προκύπτει για την περίπτωση βλάβης με ακινητοποίηση της κεραίας. Στο επίπεδο όμως του εδάφους (1m πάνω από το έδαφος) η πυκνότητα ισχύος είναι σε κάθε περίπτωση (πίνακας IX) τουλάχιστον 19 φορές μικρότερη από τα επίπεδα αναφοράς για τη μέση ισχύ. Ενώ η πυκνότητα ισχύος κορυφής προκύπτει κατά τουλάχιστον 600 φορές χαμηλότερη από αντίστοιχο επίπεδο αναφοράς για έκθεση σε παλμικά πεδία.
2. Τα ίδια συμπεράσματα ισχύουν και για την ανυψωμένη πλευρά του λόφου (πίνακας IX), όπου βρίσκεται το τριγωνομετρικό σημείο της Γεωγραφικής Υπηρεσίας Στρατού (ΓΥΣ). Αυτό οφείλεται στο ότι η αναμενόμενη αύξηση της πυκνότητας ισχύος λόγω διαφοράς υψομέτρου

υπερκαλύπτεται από τη θεώρηση της δυσμενέστερης περίπτωσης, αφού όλη αυτή η περιοχή (μέχρι ακτίνα 100m) βρίσκεται στο κοντινό πεδίο του πρωτεύοντος ραντάρ.
3. α) Η πυκνότητα ισχύος κορυφής (στη διάρκεια του παλμού) δεν ξεπερνά πουθενά το αντίστοιχο επίπεδο αναφοράς έκθεσης σε παλμική ακτινοβολία. Η μεγαλύτερη τιμή παρατηρείται κατά μήκος του άξονα της κεραίας και λίγο πριν την απόσταση έναρξης του ενδιάμεσου πεδίου (Πίνακας Χ). Παρ' όλα αυτά η μέγιστη αυτή τιμή είναι κατά τουλάχιστον 6 φορές μικρότερη από τα αντίστοιχα επίπεδα αναφοράς,

β) Η μέση τιμή της πυκνότητας ισχύος πάνω στον άξονα της κεραίας για την κανονική λειτουργία του ραντάρ με περιστρεφόμενη κεραία είναι σε κάθε περίπτωση κατά τουλάχιστον 5 φορές μικρότερη από το αντίστοιχο επίπεδο αναφοράς (Πίνακας Χ),
γ) Σε περίπτωση βλάβης, που προκαλεί ακινητοποίηση της κεραίας, τότε η μέση τιμή της πυκνότητας ισχύος κατά μήκος του άξονα της κεραίας ξεπερνά τα επίπεδα αναφοράς μέχρι 8 φορές και μειώνεται στα επίπεδα αναφοράς σε απόσταση 390mπερίπου. Πρέπει όμως να τονισθεί ότι η περιοχή αυτή όπου η πυκνότητα ισχύος υπερβαίνει το όριο (μόνο για τη βλάβη) βρίσκεται κατά μήκος του άξονα της κεραίας και σε μια μικρή περιοχή γύρω απ΄ αυτόν μέχρι περίπου 3m κάτω απ' αυτόν.Δηλαδή, όταν το ραντάρ τοποθετείται έτσι ώστε ο άξονας της κεραίας να είναι σε ύψος 15m,τότε τα σημεία σε ύψος μικρότερο των 12m από τη βάση της κεραίας είναι έξω από την "καυτή" αυτή περιοχή. Το υψηλότερο σημείο γύρω από το ραντάρ (ΓΥΣ) έχει ύψος 7m πάνω από τη βάση της κεραίας. Έτσι ένας άνθρωπος με ύψος μέχρι και 2m θα είναι έξω (χαμηλότερα) από την καυτή περιοχή. Εάν το ύψος της κεραίας αυξηθεί από τα 15m στα 19m,όπως προτείνει η μελέτη του Αριστοτέλειου Πανεπιστήμιου θεσσαλονίκης (Καθηγητής Ι.Ν. Σάχαλος), τότε η πυκνότητα ισχύος θα μειωθεί ακόμη περισσότερο ως προς τα επίπεδα αναφοράς.

4. Η μέγιστη πυκνότητα ισχύος στο οριζόντιο επίπεδο που περνά από τη βάση της κεραίας παρατηρείται στα 700m περίπου από τη βάση του ραντάρ. Για ακίνητη κεραία η μέγιστη αυτή τιμή είναι κατά 1.6 φορές μικρότερη από τα επίπεδα αναφοράς, ενώ για περιστρεφόμενη κεραία (κανονική λειτουργία) κατά 330 φορές χαμηλότεροι από το επίπεδο αναφοράς. Πρέπει όμως να σημειωθεί ότι σ΄ αυτήν την απόσταση (700m) το επίπεδο του εδάφους είναι πολύ πιο χαμηλά. Μάλιστα η υψηλότερη κορυφή στο μακρινό πεδίο απέχει περίπου

200m και είναι κατά περίπου 39m πιο χαμηλά από τον άξονα της κεραίας.
5. Για λόγους σύγκρισης υπολογίστηκε η ηλεκτρομαγνητική επιβάρυνση της περιοχής από τους σταθμούς αναμετάδοσης, που είναι τοποθετημένοι στη θέση Τούμπα και συγκρίνεται με την περίπτωση που θα άρχισαν να εκπέμπουν και τα δύο ραντάρ (επηρεάζει μόνο το πρωτεύον). Η οδηγία 1999/519/ΕΚ, [2], προβλέπει ότι η έκθεση είναι ασφαλής για Σ S_i / S_i επιτρεπόμενο < 1
Για τις πλησιέστερες στο ραντάρ κοινότητες έχουμε:

_Σ_S_i_/_S_i_{,επιτρεπόμενο < 1}
Κοινότητα
Ποταμιάς Μόνο σταθμοί TV Σταθμοί TV και Ραντάρ	4.5χΙΟ"^4Λ 1/2220 7.4χ10"^4Λ1/1350

Παναγιάς Μόνο σταθμοί TV Σταθμοί TV και Ραντάρ	0x10-";* 1/2500 5.5χ10'^4Λ 1/1810

Θεολόγου Μόνο σταθμοί TV Σταθμοί TV και Ραντάρ	2.Οχ10'⁴" 1/5000 2.7x1 0^Λ 1/3700

Πρέπει να τονισθεί ότι, παρ' όλο που έχουν ληφθεί οι δυσμενέστερες δυνατές περιπτώσεις, η συνολική πυκνότητα ισχύος είναι τουλάχιστον 1300 φορές χαμηλότερη από τα επίπεδα αναφοράς.
6. Μετά την εγκατάσταση του ραντάρ είναι απαραίτητη η διεξαγωγή μετρήσεων για την επιβεβαίωση των ανωτέρω υπολογισμών. Αυτό κρίνεται απαραίτητο κυρίως μετά την εγκατάσταση του πρωτεύοντος ραντάρ.